Aktualizacje · 22 września 2026
Co czeka fundacje rodzinne w 2027 roku
W czerwcu 2026 roku Ministerstwo Finansów wraz z Ministerstwem Rozwoju i Technologii ogłosiło rozpoczęcie prac nad projektem przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej, który ma za zadanie uszczelnić i wzmocnić tę instytucję. Pierwotnie główną ideą stojącą za wprowadzeniem jej do polskiego porządku prawnego było uczynienie z niej instytucji ułatwiającej sukcesję, a w obecnym kształcie ma cechy, które czynią z niej narzędzie optymalizacji podatkowej. Podobna sytuacja już miała miejsce, bo z prawie identycznym projektem mieliśmy do czynienia w roku ubiegłym, lecz wtedy na przeszkodzie do nowelizacji stanęło prezydenckie weto. Poniżej dokonaliśmy przybliżenia najważniejszych propozycji zmian wysuniętych przez ministerstwa.
01
OBOWIĄZEK 36 - MIESIĘCZNEGO ZACHOWANIA MIENIA PRZED JEGO ZBYCIEM
Dozwolone jest, aby fundacja rodzinna prowadziła działalność gospodarczą w zakresie zbycia mienia. Spotykaną praktyką jest to, że mienie zostaje wprowadzone do fundacji wyłącznie w celu jego niechybnego zbycia w bliskiej przyszłości. Wszystko z powodu zwolnienia podatkowego na mocy art. 6 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 z późn. zm., dalej: "Ustawa o CIT"), w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o fundacji rodzinnej. Ustawodawca w ramach walki z czynienia fundacji rodzinnej narzędzia do optymalizacji podatkowej zaplanował uściślenie regulacji zgodnie, z którą warunkiem koniecznym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego byłby odstęp czasowy (min. 36 miesięcy), między wprowadzeniem mienia do spółki, a jego dalszą odsprzedażą. Rzecz jasna sprzedaż mienia do 3 lat po jego wprowadzeniu byłaby dozwolona, lecz transakcja ta zostanie zakwalifikowana jako działalność gospodarcza wykraczająca poza zakres ujęty przepisami, gdzie art. 24q Ustawy o CIT przewiduje 25% podstawy opodatkowania. Przepisy w obecnym kształcie nie regulują tej kwestii w najmniejszy sposób.
02
ZSTĘPNI RODZEŃSTWA ZWOLNIENI OD PIT
Kolejną proponowaną zmianą jest włączenie zstępnych rodzeństwa fundatora do grona zwolnionych od podatku dochodowego od osób fizycznych w kontekście wypłaty świadczeń.
W obecnym porządku prawnym stawka PIT dla tych krewnych wynosi 10%. Fundacje rodzinne obecnie są zakładane nie tylko przez małżeństwa, lecz również przez rodzeństwa. W chwili uchwalenia tych zmian, dodatkowy bodziec do rozwoju odczułyby fundacje skupiające zarówno osoby spokrewnione ze sobą w linii prostej, jak i w linii bocznej.
03
WZROST STAWKI OPODATKOWANIA CIT
W chwili obecnej art. 24q pkt 1 ustawy o CIT stanowi, że świadczenie lub mienie przekazane/pozostawione do dyspozycji przez fundację rodzinną obciążone jest podatkiem dochodowym w wysokości 15% podstawy opodatkowania. Propozycja ministerstwa opiera się na wzroście do 19% podstawy opodatkowania. Objęte tym podatkiem zostaną również: świadczenia wypłacane beneficjentom, mienie wydawane w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej oraz świadczenia przekazywane fundatorowi. To może być najbardziej dotkliwa zmiana na podłożu ekonomicznym wśród tych zapowiadanych.
04
KONKRETYZACJA OPODATKOWANIA NAJMU NIERUCHOMOŚCI
Wdrożenie unijnych przepisów oraz trwające prace w sejmie nad ustawami regulującymi wynajem mieszkań na doby (popularne zwłaszcza przez platformę Airbnb) pociągnęły za sobą również sugestię zmian w fundacjach rodzinnych. Administracja skarbowa bezustannie podnosi wątpliwości co do słuszności korzystania przez fundację rodzinną z przywileju braku opodatkowania wybranych form korzystania z nieruchomości, do których należy zaliczyć najem krótkoterminowy. Celem rządzących jest doprecyzowanie zasad opodatkowania co do przychodów osiąganych przez fundację z tego powodu. Fundacjom rodzinnym dysponującymi apartamentami inwestycyjnymi czy obiektami wypoczynkowymi wykorzystywanymi w modelu najmu dobowego zaleca się pilne śledzenie prac legislacyjnych.
05
WPROWADZENIE OBOWIĄZKU POZOSTAWANIA POD NADZOREM CFC
CFC (ang. Controlled Foreign Corporation), czyli zagraniczna jednostka kontrolowana to spółka kapitałowa, fundacja lub trust wykazująca udział w zyskach lub kapitale, prawo głosu lub faktyczną kontrolę w podmiocie zagranicznym. To wszystko może spowodować powstanie obowiązku podatkowego w Polsce. Ministerstwo Finansów twardo stoi na stanowisku, że fundacja rodzinna to instrument sukcesyjny, a nie kolejny sposób do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz w tym przypadku operacyjnej. Występują przypadki, gdzie fundacja uczestniczy albo kontroluje podmiot transparentny podatkowo prowadzący faktyczną działalność gospodarczą. W ocenie resortu
takie działania noszą znamiona agresywnej optymalizacji podatkowej, jak również obchodzenia zasad opodatkowania działalności operacyjnej. Możliwa zmiana może być szczególnie ważna dla fundacji rodzinnych posiadających udziały lub prawa w zagranicznych spółkach osobowych i innych podmiotach transparentnych podatkowo.
Pragniemy zaznaczyć, że na tę chwilę zaprezentowane powyżej rozwiązania nie są ani w najbliższej przyszłości nie będą obowiązującym prawem. Znajdują się dopiero na początku procesu legislacyjnego, a niewykluczone, że nawet jeśli w ogóle trafią do ustawy to ich kształt może być niepodobny do tego z czym zapoznajemy się obecnie. Jednak obserwując tendencję występującą wśród rządzących można wywnioskować, że fundacja rodzinna jako instytucja niechybnie zmierza do stania się bardziej uregulowaną. Jeżeli są Państwo już fundatorami lub beneficjentami fundacji rodzinnej lub zastanawiają się czy ustanowić takową i z tego tytułu pojawiła się niepewność cd. ewentualnych nadchodzących zmian w tej instytucji, nasza Kancelaria pozostaje do Państwa dyspozycji. Chętnie przeanalizujemy Państwa konkretną sprawę i dobierzemy zindywidualizowaną koncepcję postępowania w obliczu potencjalnej nowelizacji o wymiernych skutkach ekonomicznych. Zapraszamy do kontaktu.
Przedstawione informacje nie stanowią opinii prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji lub pomocy prawnej prosimy o kontakt z Kancelarią: 42 207 66 66, kancelaria@krs-adwokaci.pl.
Kontakt
Masz pytania do tego tematu?
Chętnie wyjaśnimy, co te zmiany oznaczają dla Państwa firmy i jakie kroki warto podjąć. Zapraszamy do kontaktu — telefonicznie lub mailowo.
