Rozporządzenie GPSR — obowiązki w zakresie bezpieczeństwa produktów

Podstawą wprowadzającą te obowiązki jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (zwane także skrótowo „GPSR” od angielskiej nazwy „General Product Safety Regulation”), które od 13 grudnia 2024 r. jest stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Rozporządzenie zastąpiło dotychczasową dyrektywę 2001/95/WE.

Dopełnieniem unijnych regulacji w Polsce jest ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, która weszła w życie 3 stycznia 2026 r. Ustawa dostosowała krajowy system nadzoru rynku do wymogów wynikających z rozporządzenia GPSR, określiła właściwe organy nadzoru oraz zasady prowadzenia postępowań i stosowania środków nadzorczych.

Rozporządzenie GPSR ma zastosowanie do produktów przeznaczonych dla konsumentów lub takich, z których konsumenci mogą korzystać w dających się

racjonalnie przewidzieć okolicznościach, nawet jeśli producent nie projektował ich typowo z myślą o konsumentach. Obejmuje ono produkty oferowane odpłatnie i nieodpłatnie, w tym również udostępniane konsumentom w ramach świadczenia usług np. sprzęt udostępniany klientom siłowni i klubów fitness, wyposażenie placów zabaw, meble i wyposażenie pokoi hotelowych czy wózki i koszyki udostępniane w sklepach.

Przepisy dotyczą zarówno produktów nowych, jak i używanych, naprawionych oraz odnowionych, o ile są one wprowadzane do obrotu lub udostępniane na rynku w ramach działalności gospodarczej.

☎︎

+48 42 207 6666

Rozporządzenie nie ma zastosowania do produktów, których bezpieczeństwo zostało uregulowane w odrębnych przepisach Unii Europejskiej. Wyłączone są w szczególności:

• produkty lecznicze
• żywność i pasze
• żywe rośliny i zwierzęta
• organizmy oraz mikroorganizmy zmodyfikowane genetycznie
• środki ochrony roślin
• produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego
• sprzęt używany przez konsumentów w ramach usług transportowych, jeżeli jest obsługiwany przez usługodawcę
• statki powietrzne
• antyki, czyli w rozumieniu rozporządzenia przedmioty kolekcjonerskie i dzieła sztuki.

Zakres obowiązków wynikających z GPSR zależy od roli, jaką dany zdefiniowany w rozporządzeniu podmiot pełni w łańcuchu dostaw. Największą odpowiedzialność ponosi producent, natomiast importerzy i dystrybutorzy pełnią przede wszystkim rolę

weryfikacyjną i kontrolną. Rozporządzenie nakłada też obowiązki na upoważnionych przedstawicieli oraz dostawców internetowych platform handlowych.

a) Producent (zgodnie z art. 3 pkt 8 GPSR jest to osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza produkt lub zleca jego wytworzenie, a następnie sprzedaje go pod własną nazwą lub znakiem towarowym).

Do głównych obowiązków producenta, określonych w artykule 9 rozporządzenia należy:

• zapewnienie, aby produkt był bezpieczny przed wprowadzeniem go do obrotu
• przeprowadzenie analizy ryzyka oraz przygotowanie dokumentacji technicznej
• przechowywanie dokumentacji technicznej przez 10 lat od wprowadzenia produktu do obrotu
• umieszczenie na produkcie oznaczeń umożliwiających jego identyfikację
• zamieszczenie danych producenta oraz danych kontaktowych
• dołączenie instrukcji użytkowania i informacji dotyczących bezpieczeństwa
• monitorowanie bezpieczeństwa produktu po jego wprowadzeniu do obrotu
• analizowanie skarg oraz prowadzenie ich rejestru
• podejmowanie działań naprawczych oraz zgłaszanie niebezpiecznych produktów właściwym organom.

Producent może wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela do wykonywania części swoich obowiązków. Zasady jego działania określa art. 10 GPSR, jednak ustanowienie przedstawiciela nie zwalnia producenta z odpowiedzialności za bezpieczeństwo produktu.

b) Importer (osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii Europejskiej, która wprowadza do obrotu produkt pochodzący z państwa trzeciego)

Do głównych obowiązków importera zgodnie z art. 11 GPSR należy:

• wprowadzanie do obrotu wyłącznie produktów spełniających wymagania

GPSR;

• umieszczenie na produkcie swoich danych identyfikacyjnych i kontaktowych
• przechowywanie kopii dokumentacji technicznej
• prowadzenie rejestru skarg oraz przypadków wycofania lub odzyskania produktów
• informowanie producenta, organów nadzoru rynku i konsumentów o stwierdzonych zagrożeniach
• podejmowanie odpowiednich działań naprawczych.

c) Dystrybutor (zgodnie z art. 3 pkt 11 GPSR - podmiot, który udostępnia produkt na rynku, nie będąc jego producentem ani importerem)

Do głównych obowiązków dystrybutora należy:

• weryfikacja, czy producent i importer spełnili wymagania wynikające z GPSR
• zachowanie należytej staranności przy udostępnianiu produktów na rynku
• współpraca z organami nadzoru rynku
• podejmowanie działań naprawczych w przypadku stwierdzenia niezgodności produktu z wymaganiami bezpieczeństwa.

d) Dostawca internetowej platformy handlowej (Podmioty takie ja np. Allegro, Amazon)

Do głównych obowiązków określonych w art. 22 GPSR dostawcy platformy należy:

• rejestracja w systemie Safety Gate
• wyznaczenie punktu kontaktowego dla organów nadzoru rynku i konsumentów
• wdrożenie procedur umożliwiających reagowanie na zgłoszenia dotyczące produktów niebezpiecznych
• wykonywanie nakazów usunięcia ofert, zablokowania dostępu do nich lub zamieszczenia ostrzeżeń
• zapewnienie możliwości zamieszczenia przez sprzedawców wszystkich informacji wymaganych przy sprzedaży na odległość.

e) Uniwersalne obowiązki podmiotów objętych GPSR

Niezależnie od roli pełnionej w łańcuchu dostaw, wszystkie podmioty gospodarcze objęte GPSR mają obowiązek:

• współpracować z organami nadzoru rynku
• udostępniać na żądanie organów informacje i dokumenty niezbędne do oceny bezpieczeństwa produktu
• podejmować działania zmierzające do usunięcia lub ograniczenia zagrożeń związanych z produktem
• wskazać, na żądanie organu, podmiot, od którego otrzymały produkt, oraz podmiot, któremu produkt został przekazany, zapewniając tym samym możliwość identyfikacji całego łańcucha dostaw.

GPSR rozbudowało dotychczasowy system RAPEX (Rapid Alert System for dangerous non-food products), który obecnie funkcjonuje pod nazwą Safety Gate. Jest to unijny system służący do szybkiej wymiany informacji o produktach stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa konsumentów. Dzięki niemu organy nadzoru mogą sprawnie wymieniać informacje o niebezpiecznych produktach, przedsiębiorcy zgłaszać działania naprawcze, a konsumenci sprawdzać aktualne ostrzeżenia.

System Safety Gate składa się z trzech wzajemnie powiązanych modułów:

• Systemu wczesnego ostrzegania - wykorzystywanego przez Komisję Europejską oraz organy nadzoru rynku do szybkiej wymiany informacji o niebezpiecznych produktach
• Safety Business Gateway - portalu przeznaczonego dla przedsiębiorców do zgłaszania produktów stwarzających zagrożenie oraz podejmowanych działań naprawczych

• Publicznego portalu Safety Gate - ogólnodostępnej bazy, dzięki której konsumenci mogą sprawdzić ostrzeżenia dotyczące niebezpiecznych produktów oraz zgłaszać produkty, które ich zdaniem mogą stanowić zagrożenie.

Choć podstawowe obowiązki przedsiębiorców wynikają bezpośrednio z rozporządzenia GPSR, to ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów dostosowała polski system nadzoru rynku do nowych przepisów unijnych. Określiła właściwe organy odpowiedzialne za kontrolę przestrzegania przepisów oraz przyznała im uprawnienia niezbędne do skutecznego egzekwowania nowych obowiązków.

Nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących ogólnego bezpieczeństwa produktów w Polsce sprawuje Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Jednak to wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej przeprowadzają bezpośrednie kontrole u przedsiębiorców.

W ramach prowadzonych kontroli organy mogą w szczególności:

• żądać udostępnienia dokumentacji technicznej oraz informacji dotyczących łańcucha dostaw
• przeprowadzać kontrole i inspekcje produktów
• pobierać próbki produktów do badań laboratoryjnych
• weryfikować, czy produkty spełniają wymagania bezpieczeństwa.

Przepisy uwzględniają również specyfikę handlu internetowego. Organy nadzoru mogą prowadzić kontrole zdalne, w tym dokonywać zakupów kontrolnych bez ujawniania swojej tożsamości, aby sprawdzić, czy oferowane produkty spełniają wymagania wynikające z GPSR.

W przypadku stwierdzenia naruszeń Prezes UOKiK może, w drodze decyzji, zastosować środki nadzorcze przewidziane w ustawie o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów.

Prezes UOKiK może w szczególności:

• nakazać usunięcie stwierdzonych niezgodności
• zobowiązać przedsiębiorcę do umieszczenia na produkcie odpowiednich ostrzeżeń
• ograniczyć lub uzależnić udostępnianie produktu na rynku od spełnienia określonych warunków
• nakazać poinformowanie konsumentów o zagrożeniu związanym z produktem
• nakazać wycofanie produktu z obrotu lub jego odzyskanie od użytkowników końcowych
• nakazać zniszczenie niebezpiecznego produktu na koszt przedsiębiorcy, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony zdrowia i życia konsumentów.

W odniesieniu do sprzedaży internetowej Prezes UOKiK może również nakazać dostawcom internetowych platform handlowych lub sprzedawcom usunięcie ofert dotyczących niebezpiecznych produktów albo zamieszczenie przy nich odpowiednich ostrzeżeń.

Rozporządzenie GPSR oraz krajowa ustawa o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów istotnie zmieniły zasady odpowiedzialności przedsiębiorców za bezpieczeństwo produktów. W praktyce oznacza to konieczność bieżącego monitorowania zgodności oferowanych produktów z przepisami oraz dostosowania wewnętrznych procedur do nowych obowiązków. Wdrożenie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych pozwoli ograniczyć ryzyko naruszeń oraz związanych z nimi sankcji.

Przedstawione informacje nie stanowią opinii prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji lub pomocy prawnej prosimy o kontakt z Kancelarią: 42 207 66 66, kancelaria@krs-adwokaci.pl.

Zadzwoń

+48 42 207 66 66

Napisz

kancelaria@krs-adwokaci.pl

Dane kontaktowe i dojazd →