Solidarna odpowiedzialność VAT za usługi niematerialne

Mechanizm solidarnej odpowiedzialności nabywcy za podatek VAT nieodprowadzony przez sprzedawcę nie jest nowym rozwiązaniem w polskim systemie podatkowym. W obecnym stanie prawnym znajduje on zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do obrotu tzw. towarami wrażliwymi, wymienionymi w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, aktualnie katalog ten obejmuje m.in. obrót wyrobami ze stali, obrót urządzeniami elektronicznymi, obrót częściami do pojazdów czy roboty budowlane.

W sytuacji, gdy sprzedawca nie odprowadzi podatku VAT w przypadku transakcji towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, nabywca ponosi wraz z nim solidarną odpowiedzialność za zapłatę tego podatku. Odpowiedzialność ta obejmuje część zaległości podatkowej sprzedawcy odpowiadającą kwocie podatku VAT należnego od dostaw towarów zrealizowanych na rzecz danego nabywcy. W konsekwencji organ podatkowy może dochodzić zapłaty nieuregulowanego przez sprzedawcę podatku VAT bezpośrednio od nabywcy, w zakresie wynikającym z transakcji zawartych pomiędzy tymi podmiotami.

Aby uwolnić się od tej odpowiedzialności, nabywca musi wykazać, że nie miał uzasadnionych podstaw, by przypuszczać, iż całość lub część kwoty podatku VAT przypadającej na dostawę dokonaną na jego rzecz nie zostanie wpłacona na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Solidarna odpowiedzialność VAT nie obejmuje transakcji udokumentowanych fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza 15.000,00 zł lub równowartość tej kwoty wyrażoną w walucie obcej. Wyłączenie to ma zastosowanie również w przypadku transakcji, za które podatnik dokonał zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Projektowane zmiany zakładają natomiast rozszerzenie tego mechanizmu na obszar usług niematerialnych, przenosząc ryzyko solidarnej odpowiedzialności za rozliczenie podatku VAT również na podmioty nabywające tego rodzaju usługi. W tym celu ustawodawca planuje wprowadzenie załącznika nr 16 do ustawy o VAT, zawierającego katalog usług niematerialnych objętych solidarną odpowiedzialnością. W załączniku tym znajdą się usługi sklasyfikowane w szczególności jako:

1. PKWIU 62.01 – usługi związane z oprogramowaniem
2. PKWIU 62.02.2 – usługi związane z doradztwem w zakresie oprogramowania komputerowego
3. PKWIU 63.11.12 – usługi zarządzania stronami internetowymi (hosting)
4. PKWIU 69.20.2 – usługi rachunkowo-księgowe
5. PKWIU 70.22 – pozostałe usługi doradztwa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i usługi zarządzania
6. PKWIU 71.11.24 – usługi doradcze w zakresie projektów architektoniczno-budowlanych
7. PKWIU 72 – usługi w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych
8. PKWIU 73.1 – usługi reklamowe
9. PKWIU 73.2 – usługi badania rynku i opinii publicznej
10. PKWIU 74.90 – pozostałe usługi profesjonalne, naukowe i techniczne, gdzie indziej niesklasyfikowane
11. PKWIU 78 – usługi związane z zatrudnieniem
12. PKWIU 82 – usługi związane z administracyjną obsługą biura i pozostałe usługi wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej.

Solidarna odpowiedzialność za zobowiązania VAT sprzedawcy będzie dotyczyć nabycia wskazanych powyżej usług niematerialnych, jeżeli kwota należności ogółem wynikająca z faktury przekroczy 15.000,00 złotych. Mechanizm ten znajdzie zastosowanie również w przypadku, gdy łączna wartość usług nabytych od jednego usługodawcy w danym miesiącu, bez podatku VAT, przekroczy 50.000,00 złotych. Oznacza to, że po przekroczeniu tego progu solidarna odpowiedzialność obejmie wszystkie usługi nabywane od danego podmiotu w danym miesiącu, niezależnie od wartości poszczególnych faktur dokumentujących ich wykonanie.

Należy przy tym podkreślić, że również w przypadku usług niematerialnych przesłanką solidarnej odpowiedzialności nabywcy będzie wykazanie przez organ podatkowy, że w momencie świadczenia usług podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, iż całość lub część kwoty

podatku VAT przypadającej na świadczoną na jego rzecz usługę nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego. Za okoliczności uzasadniające takie przypuszczenie uznawane będą w szczególności sytuacje, w których warunki świadczenia usług odbiegały od standardów zwykle występujących w obrocie gospodarczym. Dotyczy to przede wszystkim przypadków, gdy cena za wykonane usługi była, bez ekonomicznego uzasadnienia, niższa od ich wartości rynkowej.

☎︎

+48 42 207 6666

Ustawodawca zdecydował się również na zmianę zasad ochrony przedsiębiorców korzystających z mechanizmu podzielonej płatności. Tym samym mechanizm podzielonej płatności nie zawsze będzie zapewniał przedsiębiorcom ochronę w zakresie VAT w takim stopniu, jak ma to miejsce obecnie. Po wejściu w życie nowelizacji dokonanie zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności nie będzie już gwarantowało ochrony, jeżeli podatnik wiedział, że faktura zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności potwierdza czynności dokonane z nadużyciem prawa. Przez nadużycie prawa należy rozumieć dokonanie czynności, które mimo spełnienia formalnych warunków przewidzianych w ustawie, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem, któremu służą dane przepisy.

Opisane zmiany będą wymagały od przedsiębiorców ponownej oceny obowiązujących procedur w zakresie należytej staranności oraz weryfikacji kontrahentów.

Jeżeli mają Państwo wątpliwości, czy stosowane obecnie przez Państwa procedury w zakresie należytej staranności oraz weryfikacji kontrahentów zapewniają odpowiedni poziom bezpieczeństwa w świetle projektowanych zmian, nasza Kancelaria pozostaje do Państwa dyspozycji. Oferujemy wsparcie zarówno w zakresie weryfikacji i dostosowania już funkcjonujących procedur, jak i opracowania nowych rozwiązań, które pozwolą skutecznie ograniczyć ryzyko ponoszenia solidarnej odpowiedzialności za podatek VAT nieodprowadzony przez nierzetelnego kontrahenta.

Procedowane przez Sejm i Senat przepisy mają wejść w życie w dniu 1 stycznia 2027 roku. Nowe zasady solidarnej odpowiedzialności będą stosowane do usług, w przypadku których obowiązek podatkowy powstanie od tego dnia.

Przedstawione informacje nie stanowią opinii prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji lub pomocy prawnej prosimy o kontakt z Kancelarią: 42 207 66 66, kancelaria@krs-adwokaci.pl.

Zadzwoń

+48 42 207 66 66

Napisz

kancelaria@krs-adwokaci.pl

Dane kontaktowe i dojazd →