Amortyzacja lokali mieszkalnych — nowe orzeczenie NSA

Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok dotyczący amortyzacji lokali mieszkalnych w działalności gospodarczej oraz ochrony praw nabytych podatnika w kontekście nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do tej pory art. 22c pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350, dalej: "Ustawa o PIT") stanowił, że: Amortyzacji nie podlegają budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy. Sąd w tej sprawie wykorzystał rozproszoną (incydentalną) kontrolę konstytucyjności i odmówił zastosowania art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 z późn. zm.). - ustawy

nowelizującej i stwierdził jego sprzeczność z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP").

Treść art. 2 Konstytucji RP mówi, że Polska to demokratyczne państwo prawne i urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej. Ten przepis wyraża ochronę praw nabytych i interesów oraz zaufanie obywatela do państwa, a swoje źródło tutaj ma zasada lex retro non agit. Zasada wstecznego działania prawa dotyczy wyłącznie przepisów pogarszających sytuację jednostki. Wskazuje się, że próba ograniczenia możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych do dnia 31 grudnia 2022 r. stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP w odniesieniu do środków i wartości niematerialnych i prawnych będących odpowiednio budynkami mieszkalnymi, lokalami mieszkalnymi stanowiącymi odrębną nieruchomość spółdzielczymi, własnościowymi prawem do lokalu mieszkalnego lub prawem do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej nabytych lub wytworzonych przed dniem 1 stycznia 2022 r. Jeżeli doszło do nabycia prawa przez podatnika do amortyzacji przed tą datą, to ochrona jego praw nabytych skutkuje prawem do danego dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Sąd zaznaczył, że zmiany w przepisach powinny być poprzedzone odpowiednimi regulacjami przejściowymi, umożliwiającymi podatnikom dokończenie rozpoczętych przedsięwzięć według wcześniejszych zasad. Wskazano, że sądy administracyjne mają kompetencję do rozproszonej kontroli konstytucyjności i powinny uwzględniać zasady konstytucyjne przy wykładni przepisów podatkowych.

☎︎

+48 42 207 6666

Ustawa z dnia 29 października 2021 r. nowelizująca art. 22c pkt 2 Ustawy o PIT pozbawiła przedsiębiorców zajmujących się wynajmowaniem lokali mieszkalnych

możliwości amortyzacji nieruchomości nabytych, wprowadzonych do ewidencji do 31 grudnia 2021 roku. Skarżący, dzięki interpretacji indywidualnej Dyrektora Informacji Skarbowej z lipca tego roku, odzyskał prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych czy też przyjętych do użytkowania przed 1 stycznia 2022 r. oraz zaliczać te odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów uzyskiwanych w ramach działalności gospodarczej na zasadach obowiązujących przed 31 grudnia 2021 r. aż do momentu pełnego ich zamortyzowania.

Na chwilę wydania tej interpretacji Dyrektora KIS jedynym podmiotem objętym jej zasięgiem jest konkretny podatnik, czyli właściciel tych trzech nieruchomości, który złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnym krokiem każdego zainteresowanego podatnika powinno być złożenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie dopuszczalności dokonywania odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. oraz zaliczenia tych odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów na zasadach obowiązujących na dzień 31 grudnia 2021 r. do momentu pełnego zamortyzowania tych środków trwałych. Wyrok NSA na początku 2026 roku nie stał się automatycznie obowiązującym prawem. Ponadto, mniej niż miesiąc później, został wydany wyrok NSA z 5.02.2026 r., II FSK 625/23, gdzie skład orzekający zaprezentował wprost przeciwną tezę i poddał w wątpliwość fakt naruszenia praw nabytych podatnika. Warto jednak wskazać, że w w/w wyroku Sędzia Aleksandra Wrzesińska-Nowacka złożyła zdanie odrębne które jest zgodne z orzeczeniem wydanym przez NSA w sprawie o sygn. akt. II FSK 490/23. Podatnik chcący wystąpić z interpretacją indywidualną, może wykorzystać jako swój atut wyrok z 14 stycznia 2026 roku wydany w sprawie o sygn. akt: II FSK 490/23 oraz 0114-KDIP2-1.4011.339.2022.8.S/KW oraz powołać się również na zdanie odrębne z wyroku z dnia 5.02.2026 r., II FSK 625/23. Podatnik w razie pozytywnego wyniku zakończenia sprawy uzyska możliwość ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty. Jednak ponownie, jest to indywidualnie zależne od każdego stanu sprawy, a i jest obwarowane 5-letnim okresem przedawnienia.

Jeżeli mają Państwo wątpliwości, pytania czy kwalifikują się Państwo do dokonania pełnej amortyzacji nieruchomości przyjętej do użytku przed dniem 1 stycznia 2022 roku na podstawie przepisów obowiązujących na stan 31 grudnia 2021 roku, nasza Kancelaria pozostaje do Państwa dyspozycji. Chętnie przeanalizujemy Państwa konkretną sprawę i dobierzemy zindywidualizowaną strategię postępowania w stosunku do nowo powstającej linii orzeczniczej. Zapraszamy do kontaktu.

Przedstawione informacje nie stanowią opinii prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji lub pomocy prawnej prosimy o kontakt z Kancelarią: 42 207 66 66, kancelaria@krs-adwokaci.pl.

Zadzwoń

+48 42 207 66 66

Napisz

kancelaria@krs-adwokaci.pl

Dane kontaktowe i dojazd →